Enkaz Dileme Cihazı (Yenilendi)

Bu sayfa 19 Eylül 2009 tarihinde yenilenmiştir.

Enkaz Dinleme Cihazı Nedir?

Enkaz altında bulunan kişilerin ortaya çıkardıkları, enkaz üzerinde yayılan sismik titreşimleri güçlendirip duyulabilir hale getiren bir cihazdır.

Nereden Çıktı?

1999 Depreminin ardından, söz konusu cihazların dünyadaki tek üreticisinin DELSAR firması olduğu , söz konusu firmanın cihazı 24.000$ a sattığı ve bu sebepten Türkiyede sadece 3 adet bulunduğunu öğrenmem ile bu cihazı yapmaya karar verdim.

Ne durumda?

Cihaz şu an kullanıma hazır durumda ancak akustik konusunda uzman kişilerin yardımı ile daha da gelişmeyi bekliyor.

Nasıl Oldu?

Öncelikle 17 Ağustos 1999 depreminden 1 hafta sonra bu cihazı yapmayı ilk denediğimde bir adet stereo teyp kristal preanfisi kullandım, sismik sensor olarak da, bulunabilecek en basit sismik alıcı olan piezo kristal hoperlörleri kullandım. Bu kristaller basınç altında küçük elektrik sinyalleri oluşturdukları için sismik hareketlerin algılanmasında son derece etkili ve ucuz bir çözüm olarka karşımıza çıkıyorlar.

Daha ilk günden kaskat bağlanmış 2 adet preanfi ile oldukça güçlü bir dinleme cihazı elde etmiş olmam beni çok şaşırtmışsa da asıl şaşırtıcı olan bu cihazın maliyetinin 4$ kadar olmasıydı. Peki cihazı 24.000$ yapan neydi? AKUT'a konu ile ilgili birkaç mail attıysam da herhangi bir cevap ve destek alamadım. Daha sonrasında projeye 6 yıl kadar ara verdim ve bir kenara atılarak bekledi. 

2004 yılında o sırada AKA isimli arama ve kurtarma biriminde gönüllü çalışan bir arkadaşım vesilesi ile bu derken ile tanıştım ve projeden bahsetitğimde hayli ilgilendiler. Arama kurtarma ekiplerinin en büyük sorununun, cihazların dayanıklılığı ve taşınabilirliği olduğunu farketmem ile birtakım tasarım kararları almam gerekti.

Öncelik ile 6 adet Orta Boy (D Size) pil ile 12 saat çalışan ve 2 kg ağırlığında ve ufak bir bavul boyutunda olan DELSAR markasına ait cihazın pek işlevli olmadığı ve yüksek fiyatın sebebinin, rakipsiz oluşu ve tüm dünyada arama kurtarma ekiplerinin devlet tarafından desteklenmesi ve maddi sorunları olmaması olduğunu düşünüyorum. Bu firmanın 14.000$ fiyata sattığı ve 20 dolarlık kamera, 10$ lık alüminyum boru ve 200$ lık LCD ekrandna ibaret enkaz arama kamerası bunun en iyi kanıtı sanırım.

Cihazın pil ömrünün uzatılması ve boyutunun pantolon cebine sığabilecek kadar ufalması, ek olarak maliyetinin düşmesi ardındna her arama kurtarmacının her daim yanında bulundurabileceği bir hale gelmesi temel hedefim oldu.

Sistemin şu anki durumu;

1 adet 12V luk kumanda pili ile 24 saat kadar sorunsuz çalışmakta.
Ses kalitesi oldukça yüksek, en ufak çıtırtıyı bile kaçırmıyor. Ayrıca küçük boyutları sebebi ile bu hali ile metal kılıfa yerleştirilip tek tek mikrofon olarka da kullanmaya uygun, bunlardan 4 tanesi enkaz etrafına yerleştirilip, yer tespiti de yapılabilir.

Elektronik kısmı sadece 1.86gr ağırlığında

Bu sayfanın ve cihazın önceki hali

Önceki Hali

Enkaz dinleme cihazı iç elektroniği

Şu an kullanmakta olduğum aluminyum kasalı cihaz.
Kasa tabanına elektronikler polyester ile tamamen su geçirmez şekilde gömülmüş şekilde bulunuyor, kutu içerisinde görülen boşluk 9 voltluk pil için fazlası ile yeterli. Mono olan cihaz nokta yer tespitinden çok, uzmanlaşmamış kurtarma elemanlarının yanında bulunabilecek ve enkaz altından ses gelip gelmediğini tespit ederek, nokta tespitini profesyonellere bırakmak üzere tasarlandı. Bu yüzden mikrofon, pil ve kulaklık bağlantısı gibi ünitelerin hepsi aynı kutuya yerleştirildi. cebe kolayca sığan cihaz 200 gram ağırlığında. Ancak hedef cihazı 2 adet lityum pil ile çalıştırıp metal kasa yerinde de plastik kılıf kullanarak kibrit kutusu boyutuna indirgemek. Ancak bir takım akustik iletim sorunları sebebi ile bu değişiklikler tartışmaya açık.

Geliştirme konusunda yardımı olabilecek akustik ve elektronik uzmanları ve testler için gönüllü olacak arama kurtarma birimleri var ise benimle iletişim kurabilirler.

YORUMLAR (16)

1. Alaeddin ÇETİNEL demiş ki:
   12-08-2008 15:59

   Bizler yeraltı kablolarının arıza yerlerini tespit eden bir firmayız.
   İşimiz gereği, yeraltındaki sismik sesleri algılayan cihazlara sahibiz. Bunları imal edebiliyoruz.
   Ancak, şimdiye kadar enkaz altında kalan kazazadelerin kurtarılması amacıyla kullanılması aklımıza gelmedi. Bu konudaki fikirlerinizi taktirle karşılıyoruz.
   Elimizdeki cihazlar; yeraltındaki sismik sesleri yada titreşimleri algılamaktadır.
   Enkaz altında kalan insan seslerinden ziyada, bu kişinin sıkıştığı yerde çıkarabileceği (duvarı yumruklama, toprağı tırmalama vb) sesleri algılaması daha uygun olur düşüncesindeyiz.
   Sizin yaptığınız dinleme cihazınızın bu özelliği var mı? Yoksa sadece insan seslerini mi algılıyor?
   Bizleri aydınlatırsanız memnun aluruz. Şayet bu konuda ayrıntılı bilgi verirseniz sizlere yarayabilecek bilgileri paylaşabiliriz. (İrtibat telefonunuzu bekliyoruz)
   Saygılarımızla
   Alaeddin ÇETİNEL (Elk. Müh) TEL: 0312 2852148 GSM: 0532 372 74 22

2. Türker KUŞ demiş ki:
   13-08-2008 19:06

   Merhabalar.Öncelikle Yaptığınız Tüm Çalışmalar takdire şayan.Tebrik Ediyorum.Ben AKUT Gönüllüsüyüm.Ayrı zamanda nacizanebir modelciyim.yaptığınız bu çalışmayla ilgili olarak bir şeyler söylemek istedim.ben 3 büyük depremde çalıştım ve yüzlerce arma ve kurtarma operasyonuna katıldım.bu tarz malzameler tabiki çok pahalı olduğu için dernekler tarafından ya alınamıyor.yada yeterli sayılara ulaşamıyor.ayrıca bu ekipmanların bakım ve onarım maliyetleri açısındanda oldukça pahalılar.bence yaptığınız son derece başarılı bir çalışma.ancak dediğiniz gibi desteğe ihtiyacınız var.Ben BURSA'da ikamet etmekteyim ve AKUT Bursa ekibi operasyon ve iletişim sorumlusuyum.İzin verirseniz bu projenizden dernekte bahsetmek ve nasıl yardım edebileceğimizi konuşmak isteriz.sizde bize destek verirsiniz umarım.gerekirse genel merkezdeki bu konuyla ilgilenen yetkili arkadaşlarlada irtibata geçebiliriz.irtibat için telefon numaram:0 555 462 92 92 perşembe akşamı toplantımız olmakta bu konuyu orada görüşüp sizinle irtibata geçmek isteriz.çalışmalarınızda başarılar dilerim.

3. Melih Karakelle demiş ki:
   15-08-2008 13:21

   Sayın Alaeddin Bey ve Türker Bey,
   Önümüzdeki 30 gün zarfında ilk defa baba olacak olmamdan dolayı 2 ay kadar kendimde olmayacağım :)
   Bu projeye verilecek her türlü desteği memnuniyetle kabul ediyorum, email adresim "iletişim" sayfasında mevcut, lütfen bağlantıyı koparmayalım.
   Teşekkür ederim.

4. murat ertan doğan demiş ki:
   23-12-2008 23:22

   projenizi görünce aklıma birşey takıldı? piezo kristalin frekans tepkisi nedir? örneğin insan 20-20.000 hz arasını duyar ve bu aralıktaki sesleri psiko-akustik algısındaki seçiciliğini kullanarak yorumlar. eğer yaptığınız cihaz yer altından gelen tüm seslere duyarlıysa, insan olup olmadığını nerden bilebiliriz? sismik dalga ölçüceksek insan sesi ortalama 3khz civarlarında bir frekansa sahip olması gerek ama bu akustik ortam nedeniyle değişebilir bence... diyelim ki ben 3khz tonunda yıkıntının altından size bağırıyorum ama siz yukarıda muhtemelen sesimi bazı frekanslar doğal olarak filtrelenmiş şekilde duyuyorsunuz. harmoniklerinden ayrılmış bu seslerin insan sesi olup olmadığını sadece sismik olarak ölçmek doğru mu? bunun dışında ucuz piezo yerine bence sennheiser marka mikrofonların (özellikle mhk-416 yı öneririm) altından yapılmış diyaframlarını kullaranak sismik değil ama akustik bir tarama yapabilirsiniz belki... böyle bir aletin yapılamasını canı gönülden isterim, ne olsa depremle yaşıyoruz ve bir hayat kurtarsak bile kardır... sizin örnek aldığınız makinanın prensibi nedir? aceba reverse engineering yapılarak bu aleti ar-ge siz ucuza maletmek mümkün olmaz mı?

5. Melih Karakelle demiş ki:
   24-12-2008 09:24

   Merhaba Murat bey,
   
   Akustik değil sismik algılayıcı kullanıyorum yani bahsettiğiniz gibi duyulabilir hale getirdiğimiz şey insan sesi değil, mikrofonun yanında avazınız çıktığı kadar bağırsanız bile ancak tatlı bir ninni kadar duyuluyor bu tür sesler. İnsanın birşeye vurması veya hareketinin yol açacağı enkaz altında yayılan hareketi algılamaya çalışıyorum bu yüzden mikrofon gibi şeylerin bu hareketi dönüştürmesi pek mümkün olmuyor.
   
   Reverse engineering işini çinlilere bırakmak taraftarıyım, bilgi edinmek için hızlı ama birşey geliştirmek için kullanışsız bir yöntemdir, iş bittiğinde çalışan ama hiçbirşeyine hakim olmadığınız bir ürününüz olur, bu yüzden böyle şeyler ile ilgilenmiyorum.

6. Mert Karakovan demiş ki:
   28-02-2009 20:03

   Sayın Melih bey;
   
   Uzun zamandır doğadaki hayvan seslerini uzaktan kaydedebilmek maksadıla cıhaz aramaktayım. Fakat kaydadeğer hiç bir cihaz bulamadım. Kayda değerdeki kastım 100 metre uzaktan dinleme yapabilmektir.
   
   Sizin geliştirdiğiniz bu cihazla bahsettiğim amaçla kullanabilmek mümkünmü? Mümkünse bu dinleme nekadar uzaklıktan yapılabilir ? Cihaz boyutu doğada taşımaya elverişlimir?
   
   Gereken bilgileri tarafıma bildirmenizi önemle rica ederim.
   
   Saygılarımla...

7. Melih Karakelle demiş ki:
   28-02-2009 22:10

   Merhaba Mert Bey,
   
   Üstünde çalıştığım cihaz akustik değil sismik yayılımları algılıyor bu yüzden sizin için uygun değil. Sizin ihtiyacınız güzel kaliteli bir mikrofon, bir kayıt cihazı ve büyük bir parabolik uydu anteni çanağı diye düşünüyorum. Çanağın LNB takılan yuvasına mikrofonu takarsanız yönlendirilmiş büyük bir kulağınız olur.
   
   Kolaygelsin

8. mete kocaşallı demiş ki:
   11-03-2009 15:07

   merhabalar melih bey,
   Mert beye dediğiniz devre benim bu dönemki okuldaki proje konum..internette edindiğim bilgilere göre sizin dediğiniz gibi parabolik çanakla mümkün fakat ben tahmin ediorum ki antenede bizim yapmamız gerekecek..veya kac santımlık bi anak işimi gorur.bu konu hakkında bı ufak da olsa bilğiniz varsa yardıcı olabılırmısınız

9. Melih Karakelle demiş ki:
   11-03-2009 18:16

   Merhaba Mete bey,
   
   Konu hakkında bilgim yok ancak piyasada en az 60cm lik çanaklar mevcut onlardan alıp deneyebilirsiniz.

10. alaeddin çetinel demiş ki:
    26-03-2009 10:41

    Sn. Melih KARAKELLE
    Enkaz dinleme cihazınızı saha ortamında test etmek isteriz. Çünkü bizler işimiz gereği saha ortamında buna benzer cihazlarla sürekli çalışıyoruz. Ne gibi şartlarda işe yarayabileceğini yada hassasiyetini ancak o zaman belirleyebiliriz. Şayet yaptığınız cihazı birlikte test etmek isterseniz, bana ulaşın.
    Yada açık şeması yanında kullandığınız malzeme detaylarını bildirirseniz, bizler bundan 1 prototip yapıp, deneyebiliriz. Yada geliştirebiliriz.
    Belki de bu cihazınız ummadığımız bir başka işe yarayabilir. Tüm icatlar başlangıçta neye yaradığı bilinmeden senelerce beklemek zorunda kalmıştır.
    İyi çalışmalar.

11. Melih Karakelle demiş ki:
    26-03-2009 15:54

    Merhaba Alaeddin Bey,
    
    Proje uzun bir ara ve yaklaşık 10 kadar farklı elektronik tasarımdan sonra, yakın zamanda Yeditepe Üniversitesi SAR ekibinden bazı arkadaşların motive etmesi ile tekrar canlandı. Şu sıralar yeni bir düşük gürültülü yüksek kazançlı devre üzerinde çalışıyorum, sonuçlar test devresinde tatmin edici görünüyor. Akabinde SMD devre üstüne aktarıp metal bir gövde tasarımı yapacağım, sanırım 1 ay içerisinde şekillenmiş olur. İzmitte özel inşa edilmiş bir deprem enkaz sisteminde prototip testlerini yapmayı düşünüyoruz, olumlu sonuçlar aldıkça bu sayfada sizlerle paylaşacağım.

12. Okan ATAV demiş ki:
    21-09-2009 22:46

    Gerçekten çok güzel birşey duyarlılık ve teknolojik açıdan aslında bu konuda gelişme yapıp patentler felan alarak seri üretime geçiş yapamazmısınız?Böyle şeyler izledikçe bizi de heveslendiriyor.

13. Alaeddin ÇETİNEL demiş ki:
    03-11-2009 14:52

    Prototipinizi tasarlama aşamasında size bazı önerilerde bulunabiliriz.
    Bu gibi cihazlara ilave olarak, yer altındaki sesleri (toprak, çim, moloz vb. zeminlerde) noktasal olarak en iyi dinlemek için, birçok yan aksesuar geliştirilmiş. Aksesurlarlar konusunda yardımcı olabilirim. Bu sayede daha noktasal tespitler yapılabiliyor.
    Cihaz verimine katkı olacağını düşünüyorum.
    Ayrıca, algılamak istediğiniz sismik seslerin hangi frekans aralığında olduğunu da bilmek isterim. Bunun için bir filitreleme yaptınız mı? Zira, dinleme yapacağınız deprem sahasının etrafında birçok gürültü olacaktır. İş makinaları çalışacaktır. Motor gürültüleri yanında kazma kürek seslerinin kargaşasında asıl dinlemek istediğiniz sesleri nasıl algılamayı düşünüyorsunuz?
    Saygılarımızla.

14. Melih Karakelle demiş ki:
    03-11-2009 15:27

    Merhaba Alaeddin Bey,
    
    Yardım talebiniz için teşekkür ederim,
    Şu sıralar iş yoğunluğumdan proje yine keranda durmakta vakit bulup üstüne eğilebildiğimde sizden yardım isteyeceğim.
    
    Enkaz sahasındaki sesler için filtreleme yapılmıyor(şebeke gürültüsü hariç) çünkü dinleme yapılacağı zaman 300-400 metre çapta tek bir çıtırtı bile çıkmaması için önlem alınıyor bu tip cihazlar kullanılırken. 1999 depreminde bölgede bulundu iseniz görmüşsünüzdür, tüm civar yollardaki trafik dahi durdurularak dinleme yapılıyor. Aksi takdirde enkaz altındaki bir insanın sert bir cisimle enkaza vurması gibi sesleri(ki bunları dişnlemeye çalışıyoruz) herhangi bir kazmadan ayırt etmek imkansız olur.

15. Murat KUYUCUK demiş ki:
    17-11-2009 20:58

    Öncelikle bu çalışmanız için sizi tebrik eder ve teşkkürlerimi sunarım.
    Melih bey hepimizin bildiği gibi her an büyük bir deprem bekliyoruz. işallah bu çalışmanız beklenen o korkunç andan önce mümkün olan en iyi haliyle gelişir.
    kayda değer mi bilmiyorum ama benim şöyle bir önerim olacak; diyelim ki bu cihazı sismik titreşimleri en iyi alacak şekilde tasarladınız. bence geriye kalan tek ihtiyaç enkaz altındaki kişinin hareket ederek yada bir yere yumruk atarak oluşturacağı sismik dalgalar olmamalı.
    diyorum ki bir çeşit analitik filtre kullanarak cihazı enkaz altındaki kişinin kalp atışlarına endeksleyecek bir diyagram oluşturulabilir mi zira enkaz altındaki kişi çok uzun süre baygın kalıp hiç bir sismik titreşim yaymayabilir kalp atışlarından başka
    eğer bu şekilde bir diyagram veya benzeri bir şey oluşturulursa; yani titreşimleri analiz edip kalp atışı olduğunu onaylayan bir sistem. bence daha sağlıklı sonuç alınabilir.
    umarım kendimi yeterince ifade edebilmişimdir.
    çalışmalarınızda başarılar SAYGILARIMLA

16. Melih Karakelle demiş ki:
    26-11-2009 13:10

    Merhaba Murat Bey,
    
    Malesef birkaç binton ağırlığında enkazın altında 300 gramlık bir kasın yumuşak hareketini algılayabilmek imkansız, bu yüzden anne karnında bebeklerin kalpatışlarını görmeye yarayan doppler ultrasonografisi gibi bir teknolojiye ihtiyaç var ancak enkaz da bu tür bir cihazla çalışılabilecek kadar homojen bir yapı değil. Bu yüzden kazazedenin kendinde olup ses çıkarması zorunlu oluyor.

Yorumunuzu Ekleyin