SDR Radio – Yazılım Temelli Radyo Nedir?

Yüksek irtifa balonculuğuna uzun zamandır meraklıyım ve yıllardır ufak tefek balonlar bırakarak denemeler yapıyorum.
Yurtdışına taşınmam ile beraber bu denemelere bazı sınırlamalar geldi, özellikle bulunduğum ülkede(UK)  frekans regülasyonalrı başarılı biçimde uygulandığı için kurallara uymak kaydı ile çok uzak mesafelerden veri aktarımı yapmak mümkün. Uluslararası en büyük yüksek irtifa balonculuğu(HAB) organizasyonu UKHAS‘ın da burada olması sebebi ile konuya biraz daha eğilmeye karar verdim.

Balonculukta en önemli konulardan biri balonun takibi ve SDR da amatör radyoculuğun yeni ve eğlenceli alanı olduğu için öncelikle bu konuda birtakım bilgiler vermek şart.

SDR Nedir?

Basitçe SDR, normalde bilgisayar TV tunerı olarak üretilmiş çiplerin veya hazır USB kartların, yüksek hızda kanal değiştirebilme ve frekans tarayabilme özelliklerini kulanarak son derece gelişmiş bir alıcıya ucuz bir şekilde sahip olmaktır.
Yani SDR radyolar genellikle Bir frekanstakis inyal seviyesini ölçebilen ve bunu çok hızlı yaptığı için geniş bir bandı görmemizi sağlayan aletlerdir. Fiyatları da 5$ ile 5000$ arasında değişir.
5$ lık olan SDR lar, Ebay da bulabileceğiniz çin malı usb TV kartlarıdır ve  hassasiyetleri çok fazla olmayıp parazit oranları yüksek olsa da hobicilerin %95’inin işini görür. Bu en ucuz SDR cihazlar RTL2832U + R820T çipsetlidir.

$_12
Ebayde satılan klasik bir R820T DSR radyo.Fiyatı kargo dahil 9$

SDR ile neler yapılabilir?

  • Öncelikle en eğlenceli kısmı burası, Polis, İtfaiye, Çöp toplama araçları, Zabıta, Hava trafik kontrolleri, FM radyolar, TV lerin ses bantları gibi 20-1300Mhz aralığındaki sesli yayınların hepsini dinleyebilirsiniz. Üstelik SDR aynı anda tüm bandı görebildiği için birden fazla kanalı canlı olarka takip edebilmeniz de mümkün. Sanıldığının aksine Polisi ve bu yayınları dinlemek yasak değildir, suç da değildir. Havada yayınlanan ve vücudunuzdan geçip giden radyo dalgalarını alıp kaydetmek tamamen serbesttir. Ancak Türkiye’de yasalar ile belirlenmiş aralık dışında yayın yapan verici cihazlar yasal değildir. UK de ise cihazlar serbesttir ancak bu cihazların verici modunda kullanılıp yayın yapılması yasaktır. Yani alıcı cihazlar ile ilgili hiç bir problem yoktur. Özellikle kullandığımız cihaz aslında bir TV alıcısı olduğu için bizim açımızdan hiçbir problem yok. Gönül rahatlığı ile dinleyebilirsiniz. Burada frekansları vs vermeyeceğim bunları paylaşmak her zaman doğru değil.
  • Yapacağınız yönlendirilmiş hassas antenler ile Uluslararası Uzay istasyonu iletişim verisi dahil pek çok bilimsel veriyi alabilirsiniz. Astronotların konuşmalarını dinleyebilirsiniz.
  • Meteoroloji uydularından anlık görüntü araklayabilirsiniz
  • Her gün atmosfere salınan yüzlerce havadurumu tahmin balonunun(radiosonde) verilerini alabilirsiniz
  • Ve tabi ki asıl konumuz olan kendi bıraktığınız balonları takip edebilir, dünyanın her tarafındaki SDR kullanıcıları sayesinde balonunuz başka ülkelere gitse bile anlık veriyi alabilirsiniz.

SDR yazılımları

En çok kullanılan SDR yazılımı SDR Sharp dır.
sdrsharp-min
Öncelikle SDR radyonuzun windows sürücüsünü, hackleyerek işe başlamanız gerekiyor, Bu konuda ayzılmış pek çok makale olduğu için o konuya girmiyorum, google da SDR Sharp kurulumunu aratırsanız hem Türkçe hem İngilizce pek çok döküman ve video mevcut.
Daha sonra cihazı bilgisayarımıza bağlayıp SDR Sharp2ı çalıştırıp cihazı seçiyor ve sinyal hassasiyetini de aynı ekrandan maksimuma getiriyoruz.

09 sensitivity settings

yanında gelen dandik anteni ile yakın mesafe vericileri de olsa pek çok eğlenceli şey yapabiliriz. Öncelikle programın üst kısmındaki frekans seçeneğini bildiğiniz bir FM radyo kanalına getirip, sol menüden WFM i seçerseniz bu radyo kanalını dinlemeye başlarsınız, bu yeni başlayanalr için iyi bir başlangıç noktası. Daha sonra yavaş yavaş ayarlar ile oynayıp etkilerini sözlemleyin. Hazır anteninden fazla birşey beklememek yerinde olur ancak bilk başlarda yeterince eğlenceli olacağını söylemeliyim. Daha sonra konuya hakim oldukça amaca özel antenler yapabilir ve çok daha temiz ve uzun menzilli dinleme yapabilirsiniz.


 

Diğer bir SDR yazılımı da HDSDR
hdsdr_rtl
Kullnımı kolay olsa ve havalı görünse de bazı konularda  kafa karıştırıı ve yetersiz kalıyor bu yüzden pek tavsiye etmiyorum. Ama indirip deneyebilirsiniz.

EK yazılımlar

Yukarıda bahsettiğim SDR yazılımları bilgisayarınızdan duyulabilir sinyal çıkışı veriyor. Bu çıkan sesler eğer audio dinleme yapıyorsanız sizin için yeterli ama başta bahsettiğimiz gibi biz bunu balon takip etmek veya meteoroloji balon ve uydularından data almak için kullanacağız. Bu cihazlar ses sinyali şeklinde veri göndermek için tasarlandıkları için temelde FSK yöntemine dayanan kulağa eski modemelrin sesi gibi gelen bir melodi üretirler.  Bu melodiyi çözmek için de pek çok yazılım mevcut. Bu yazılımların hemen hepsi ücretsiz ve açık kaynak kodludur.
Yukarıda paylaştığım videoların açıklama kısımlarında ve videolarda uydu verisini okumak veya balon datasını alamk için kullanılan yazılımlar bunlardır.
Tek bir yazılımdan bahsetmediğim için özet geçeceğim, yazılımı yükleyip bilgisayarınızın ses kartını gösteriyorsunuz, gerisi iç ayarlara kalıyor. Burada ana olay, Sharp SDR ile temiz bir yayın almak, bunu temiz bir şekilde duyabilmek ve aynı anda bu ek yazılımları çalıştırıp duyduğunuz sesin içerdiği veriyi çözmek.
Bu yazılımların en popüleri FLDIGI, linkten hakkında detaylı bilgi almak mümkün.
Screenshot from 2013-07-06 11-13-07

Şimdilik bu kadar umarım SDR ilginizi çekmiştir. Devamında anten yapımı, balon vericisi yapımı ve benzeri konularda da birşeyler paylaşacağım.

Published by

Melih Karakelle

Maymun iştahlı ArGe mühendisi

5 thoughts on “SDR Radio – Yazılım Temelli Radyo Nedir?”

  1. Merhaba türkiyede ben bu tarz ürün satan bi yer göremedim yurtdışından daha önce hiçbirşey almadığım için yurtiçinden alabileceğim bir yer söyleyebilir misiniz yada bir link verebilirmisiniz

  2. Evet vericinin nerelere sarktığını bant genişliği ve bant içerisinde nerelerde ne güçte yayın yaptığını görmek mümkün. Tabi gücü bir birimde ölçmek mümkün değil.

  3. Merhabalar konu hakkında bilgilendirmeniz için çok teşekkür ederim, benim merak ettiğim şey sdr sistemini bir nevi spectrum analizör gibi kullanabilirmiyiz? Elimizdeki amatör çaplı vericileri bağlayıp frekans sapmalarını, ince ayarlarını yada çıkış gücünü ölçebilmek vs. gibi işlemler için?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *